door Hedzer Kooistra

Geachte dames en heren formateurs,

Ik begin maar meteen met het belangrijkste. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is ergens ‘voor’. Ik schrijf het dus eigenlijk fout. Het is het ministerie VOOR Sociale Zaken en Werkgelegenheid. De woorden sociale zaken en werkgelegenheid mogen geen abstracte termen blijven. Net zo min als ze mogen gaan over doelen die geformuleerd worden in abstracte percentages minder bijstandsgerechtigden of percentages minder werklozen. Het is een ministerie dat er moet zijn voor mensen van vlees en bloed. Niet een ministerie van papieren oplossingen en niet te controleren percentages 'succes'. Misschien moet ik het explicieter maken.

Het ministerie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid is er voor mensen met pijn, angst, onzekerheden, armoede en niet te vergeten kinderen. Kinderen van mensen die hun baan kwijtgeraakt zijn ervaren diezelfde pijn, angst, onzekerheid en armoede. Het ministerie is er dus voor het tijdelijk verzachten van de pijn en het gebrek dat deze mensen lijden. Dit ministerie moet vooral helpen zorgen dat het leed van deze gezinnen van zeer korte duur is. En daar gaat het tot nu toe mis. De kabinetten die sinds de crisis van 2008 aan de macht zijn geweest, hebben vooral ingezet op een besparing op deze mensen. Er is enorm bespaard op de ondersteuning aan werkzoekenden. Deze mensen worden op dit moment nog behandeld als waren zij dieven en klaplopers. Alsof ze misbruik willen maken van een regeling die niet voor hen bedoeld is.

Het UWV heeft de begeleiding van werkzoekenden moeten afbouwen en biedt nu slechts digitale ondersteuning. Dat digitale portal biedt even veel ondersteuning wanneer het door een storing niet functioneert, als wanneer het wel online is. De termijn van de WW is drastisch ingekort in een periode waarin de arbeidsmarkt in een hardnekkige crisis blijft hangen. De mensen die geen betaald werk kunnen krijgen, krijgen minder ondersteuning en stromen eerder uit naar de Bijstand. En daar zien we het volgende probleem dat door het ministerie van SZW is gecreëerd. Hieronder laat ik zien hoe het beleid uitpakt voor die mensen van vlees en bloed.

In de Bijstand mogen gemeenten bijstandsgerechtigden (die altijd hun eigen boterham hebben weten te verdienen) inzetten om slavenarbeid te verrichten. U stoort zich aan het woord slavenarbeid? Dán heb ik het goede woord gebruikt. Groen Links, SP en D66 hebben zich ingezet voor een wet die moet voorkomen dat mensen met behoud van uitkering, ingezet worden voor werk dat anderen normaliter een betaalde baan gaf. Zo wilden zij de verdringing op de arbeidsmarkt voorkomen. Gelukkig is ze het gelukt om die wet door de Tweede Kamer te krijgen. Toch zijn er gemeenten die mensen met een bijstandsuitkering via sociale werkplaatsen inzetten bij commerciële bedrijven. Toen ik de vorige minister, Lodewijk Asscher, tijdens een interview confronteerde met het praktijkvoorbeeld uit de Achterhoek, deed hij of zijn neus bloedde. Het duurde even voordat ik snapte waarom hij zich dat kon veroorloven. Er heerst in de politiek én in de samenleving het gevoel dat mensen iets terug moeten doen voor de uitkering die zij in hun opgestoken hand gelegd krijgen. Die opvatting heeft de samenleving, omdat we denken dat een uitkering gratis geld is dat door de belastingbetaler opgebracht wordt.

En daar zit hem nu net de kneep. De mensen die om wat voor reden dan ook hun baan verloren hebben in de crisis, waren eerst ook gewoon belastingbetaler. Zij hebben de crisis niet veroorzaakt. De mensen die gewoon altijd gewerkt hebben, zouden dat graag tot hun pensioen willen blijven doen. Ze zijn niet vies van werk. Ze hebben al aangetoond dat ze kunnen werken. Volgens het CBS wil 93% van de mensen in de WW gewoon zo snel mogelijk aan het werk. Niet 90% zoals ik altijd beweerde, maar 93%! Zo’n lekker ‘niet’ afgerond getal. Ze willen geen uitkering, ze willen gewoon hun eigen boterham verdienen (God, wat heb ik deze zin vaak uitgesproken en getypt!). En dat geldt natuurlijk ook voor al die mensen die niet binnen de termijn van de (ingekorte) WW nieuw werk gevonden hebben. Die mensen die tegen hun zin ingestroomd zijn in de Bijstand, willen ook nog gewoon werken. Ze willen niet eerst hun, naar goed Nederlands gebruik, opgespaarde huis of spaarcenten hoeven verteren, om aanspraak te maken op een uitkering waarvan ze niet van rond kunnen komen. Ze willen gadvergimme gewoon werken en financieel onafhankelijk zijn. Ze willen zeker niet afhankelijk zijn van u! Die 93% van de werkzoekenden hoeven niet gestraft te worden omdat de politiek haar angst voor de onwil van die andere 7% projecteert op alle werkzoekenden.

Dat mensen willen werken, is niets raars. Dat is al zo sinds Adam en Eva. Het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de afgelopen kabinetten weinig goeds geproduceerd. Er is niets gedaan om mensen ruimte te bieden om in ander werk in te stromen. Mensen met een uitkering krijgen geen ruimte om zich om te scholen naar kansrijke beroepen. Waag het niet om die luizige vouchers van 2.500 euro te noemen! Het was niet alleen veel te weinig om je werkelijk mee om te scholen, er zat ook nog een geniepig addertje onder het gras. Welk addertje dat was, hoef ik niet uit te leggen….. u heeft hem tenslotte zelf bedacht.

Misschien moet ik de uitkeringen in een ander perspectief plaatsen. De vergelijking met verzekeringen is al vaak gemaakt. Ik wil de vergelijking maken met de brandweer. Iedereen betaalt mee aan de brandweer, maar niemand wil er ooit gebruik van maken. Als je de brandweer dan toch een keer nodig hebt, vindt iedereen het logisch dat je er gebruik van maakt. Niemand noemt je dan een labbekak of brandweertrekker. Maar, misschien is het nog belangrijker om te beseffen dat je zo kort mogelijk gebruik wil maken van die brandweer. Hoe korter de brandweer bij je op bezoek is, hoe kleiner de schade. Ook bij een uitkering geldt, hoe langer het duurt hoe groter de schade. Mensen die in de Bijstand komen moeten eerst hun huis opeten. Zo gek is die vergelijking met een brand dus niet. Alleen verzekeren huisbezitters zich tegen brand. Je kunt je huis niet tegen de regels van de Bijstand verzekeren.

En dan nu de reden waarom ik deze open brief schrijf. Ik wil de minister VOOR Sociale Zaken en Werkgelegenheid worden in het derde kabinet Rutte. Dit kan ik alleen op z’n Belgisch zeggen: ‘Ik wil het beleid precies op zijn kop zetten’. Ik wil de minister worden van het ministerie VOOR Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Ik wil de minister zijn die regels afschaft, zodat mensen meer vrijheid hebben om hun eigen weg naar werk te vinden. Ik wil alle beperkingen die het huidige beleid opwerpt, wegnemen. Ik wil het beleid op de brandstapel, omdat de warboel niet meer te ontrafelen is. Ik wil nieuw beleid. Ik wil dat het nieuwe beleid onvoorwaardelijke steun biedt aan de werkwillige meerderheid. We stellen tenslotte ook geen voorwaarden aan het blussen van een brand. Ik wil dat dit ministerie zich gaat inzetten om mensen te helpen om hun eigen boterham te verdienen. Om hun bijdrage te leveren aan de BV Nederland. Om naar goed Hollands gebruik een buffer op te bouwen. Ik wil leiding geven aan een ministerie dat Nederland vooruit helpt door uit te gaan van de kracht van mensen. Ik wil als minister mensen helpen hun huis weer op te bouwen na de brand.

Ik wil ruim een miljoen werkzoekenden helpen om weer eerlijk emplooi te vinden. Ik wil deze mensen weer trots maken op zichzelf, omdat ze zich weer belastingbetaler mogen noemen. Ik wil dat deze mensen zich weer mogen ergeren aan het feit dat u hún belastingcenten verspilt. Ik wil dat deze mensen weer een voorbeeld kunnen geven aan hun kinderen. Ik wil dat deze mensen hun kinderen kunnen laten zien dat ze sterke individuen zijn die voor zichzelf kunnen zorgen. Ik wil dat deze mensen weer kunnen sparen voor een appeltje voor de dorst. Ik wil dat deze mensen hun angsten kunnen dempen, hun onzekerheden kunnen ondervangen, hun armoede kunnen omturnen naar een financiële buffer. Ik wil dat deze mensen de BV Nederland helpen dragen doordat ze gewoon deelnemen aan de economie.

Wat wil ik graag de minister worden voor deze mensen van vlees en bloed! Ik wil het ministerie omvormen van een ambtelijk clubje dat ruim een miljoen mensen keihard heeft mishandeld, naar een ministerie dat de burger dient.

Hier staat het beleid waar u me op af mag rekenen.

Het manifest voor eerlijk werk

Hedzer Kooistra
Wekr en Social Carrousels

Werkzoekend?

Maak een Wekr profiel aan