door Hedzer Kooistra

Een mooie middag in chaos

Als je wil veranderen heb je chaos nodig. Ok! Die snap ik en na dit debat heb ik die chaos en wat nu? Ik had me ingelezen in de verkiezingsprogramma’s die beschikbaar waren. Dat had ik al gedaan omdat ik erover wil schrijven. Maar, dan kom je op een Arbeidsmarktcongres van de ABU, het cluppie van de uitzenders. En dan hebben ze erg veel VVD-ers in de zaal zitten. En sprekers die heel hard aan de bel trekken, omdat de wereld en de arbeidsmarkt veranderd zijn en die allemaal roepen dat de overheid en de vakbonden hopeloos…ehm.. niet mee kunnen komen. En vakbonden die terecht roepen dat dit alles wel over mensen gaat. Dan heb je deze creoot (iemand die creatieve ruimte ziet waar anderen chaos zien) met zijn behoefte om op de mensen te blijven letten helemaal blij gemaakt, want hij krijgt alles in één mooie middag!

Alles verandert want we leven in zwermen

De sprekers Jan Rotmans, Martijn Aslander, Raymond Puts en Frank Kalshoven, creëren samen chaos. We zitten duidelijk in een transitie. En niets is meer zeker. We moeten vooral leren omgaan met verandering en de politiek en de vakbonden moet vooral niet meer in hokjes denken. Rotmans etaleert zijn helikopterview met een opmerking over vierkante lapjes grond (de hegjes en hekjes hoeft hij niet te noemen, die bedenk je er zelf wel bij) door te spreken over ruimtelijke ordening. Het kan niet meer zoals het ging, De politiek en de vakbonden moeten dat alleen nog doorkrijgen. De onderdaan wordt namelijk meer overdaan en de overheid wordt meer onderheid. Want, die disruptieve burger komt er nu toch echt aan. We hebben volgens Martijn Aslander te maken met een zwerm samenleving. Mensen leven niet meer in hokjes, maar zwermen en leven in meerdere overlappende netwerken.

We worden zelfs een beetje boos op elkaar

De flexbranche vraagt sprekers die stuk voor stuk geloven dat de vaste contracten niet meer die zekerheid bieden. Ze draaien ongemakkelijk als de vakbond spreekt en op het moment dat Linda Voortman van Groen Links zich echt niet meer kan inhouden en roept dat ze… ehm… zeg maar poepziek wordt van dat… ehm.. geplas over die vakbonden. De vakbonden hebben een probleem met de malafide bedrijven die zich van de uitzenders en payrollers bedienen. Ze praten over flexverslaving. Maar, dat zegt natuurlijk niets over die dienstverleners die je niet zou willen missen zo kort na een economische crisis. En vergis je niet, flexwerkers zijn minder lang werkeloos. Dat dan weer wel.

Het blijven toch mensen

Mariette Patijn van FNV doet een appél op het mens zijn. En dat doet ze goed. De vakbonden wordt meerdere keren verweten dat ze te zeer vasthouden aan iets wat niet meer is. Maar, Patijn heeft een punt. Het gaat nog steeds over mensen. Ook als ze aan de onderkant van de arbeidsmarkt bungelen en ook als ze vervangen worden door robots. En voor de mens moet je het altijd opnemen. We willen geen van allen tot die factor arbeid gerekend worden. En dat haar appél nodig is, bleek wel uit het verhaal van Jan Rotmans. Het is de middengroep van werkend Nederland waar de klappen vallen. De onderkant van de arbeidsmarkt heeft leren hosselen (dat is een net Surinaams woord voor overleven met bijbaantjes) en de bovenkant lijkt niets te lijden te hebben.

Leren leren en nog eens leren

Als we het toch over die mensen hebben, dan zijn alle sprekers het er snel over eens. We moeten ons allemaal voorbereiden op veranderingen. En dat doe je door scholing en door leren leren. Hoewel, er roept er eentje iets interessants. Martijn Alsander is als zzp’er nog nooit naar een diploma gevraagd. Kennelijk kun je ook op een andere manier leren. Maar, goed we gaan debatteren over hoe je mensen moet scholen. En dan draaien we nog even rond de vraag wie het moet betalen. Aaargh! Echt het moment om de politiek te vragen een sabbatical van vier jaar te nemen. Niemand die daar wat van zou merken. Hoewel, als er één groep weet wat er gebeurt als de politiek vier jaar lang niets doet, dan zijn het de werkzoekenden wel.

Eigenlijk zijn we het eens

VVD, CDA en D66 zitten met een beetje fantasie aardig bij elkaar in de buurt. Ze willen graag op de verschillen hameren, maar ik zou die verschillen nu al niet meer kunnen noemen. Groen Links kan zo aan bakboord meezeilen. Alleen Paul Ulenbelt van de SP heeft een iets andere invulling. Je moet mensen binnen de branche scholen. Waarom? Omdat een metselaar straks de metselmachine moet kunnen bedienen. En de verantwoordelijkheid voor dat omscholen, moet je bij de werkgever laten. Nee, er kwam verder niets achteraan. Eerlijk waar!

En dan nog wat opvallende dingetjes

Een paar opvallende uitkomsten wil ik jullie niet onthouden. 30 jaar geleden waren er anderhalf miljoen inactieven. Dat is niet veranderd. En volgens de sprekers is er domweg niet genoeg werk voor iedereen. We moeten flexen, en tegelijk vooral meer zekerheid bieden. En zekerheid bieden doe je volgens alle partijen met vaste aanstellingen. D66 wil trouwens niet zo zeer dat iedereen een vast contract krijgt, maar dat het verschil tussen vast en tijdelijk verdwijnt. Ik heb niet goed opgelet, want Koolmees heeft het uitgelegd alleen kan ik het niet reproduceren.

De VVD waagt zich nog even aan een uitspraak. De WWZ moet terug naar de tekentafel, maar dat doen we pas bij een nieuwe formatie, omdat ze ook hun verantwoordelijkheid willen nemen voor hun handtekening. Of u maar even wil wachten. En dat is waarschijnlijk niet zo moeilijk als je in je hangmat uitkering ligt te trekken. Zoals ik in een eerder blog aangaf, heeft de VVD daarmee de democratie ten grave gedragen. Het uitzitten van de termijn is belangrijker dan uw welzijn en de hele Tweede Kamer zwijgt. Ook tijdens dit debat en dat is toch wel heel raar. Het valt de debatleider wel op, maar hij laat het punt dan toch maar liggen.

Op wie je nu moet stemmen?

VVD wint het debat, met verdacht veel VVD-ers in het publiek. Want, zo goed was die Bas van 't Wout niet. Ja, hij had een goed verhaal, maar dat verklaarde de milde overmacht waarmee hij won niet. Ik val maar even terug op de verkiezingsprogramma’s. Wat kan een werkgever of een werkzoekende met de ideeën van de politiek? Vast, flex of alleen nog maar contracten van 7 jaar? We komen er niet uit. Groen Links, D66 en PvdA trekken zich het lot van de werkzoekenden het meeste aan. De PvdA besteed er de meeste aandacht aan in hun programma. Daar kon ik ook werkelijk een warm gevoel van krijgen. D66 jaagt de werkgevers verder de bomen in Groen Links wil het werk anders verdelen. Ook daar staan de werkgevers niet om te springen verwacht ik. De grootste teleurstelling is het verkiezingsprogramma van CDA. Met een algemeen verhaal over economische maatregelen en belastingvoordeel zijn ze al bijna klaar. Met twee dingen zijn ze wel specifiek. Met hun 'bijna dwangverpleging' voor zzp’ers en hun focus op tienduizend mogelijk frauderende uitkeringstrekkers, negeren ze openlijk de behoeften van honderdduizenden mensen die graag willen werken.

U vond dit een warrig verhaal? Ik ook.