Ik hoef maar een lokaal krantje open te slaan of er wordt gediscrimineerd in de vacatures. Doorgaans is dit op leeftijd. Vaak onbewust of onbedoeld, maar het gebeurt wel. Op de kaart Discriminatie op de arbeidsmarkt houd ik de ‘oogst’ bij. En jij kunt meedoen!

.

Wil je ook iets doen tegen discriminatie op de arbeidsmarkt?
Zoek dan net als ik in je lokale krantje of op online vacaturebanken naar vacatures waarin wordt gediscrimineerd. Als je werkzoekend bent is het helemaal handig; je komt ze dan vanzelf bij bosjes tegen, of niet soms?

Mogelijke zoektermen: leeftijd, 18-24 jaar, 30 jaar, oud, scholier, student, schoolverlater, starter, aankomend, beginnend, foto, video, elevator pitch, pasfoto, jong en dynamisch, 2-5 jaar werkervaring, net afgestudeerd, naast je studie, zakgeld, zakcentje, ca, circa, jonge organisatie, gemiddelde leeftijd.

Wil je een stap verder (en gaat het om leeftijd), kijk dan op de 'Medewerkers' pagina van de website van de organisatie, hun LinkedIn of op Facebook om te achterhalen wat de leeftijd en diversiteit is van de huidige medewerkers. Als de werkgever dan zegt dat hij jonge mensen nodig heeft voor een evenwichtige leeftijdsopbouw, kunt u dat eenvoudig weerleggen.

Daarna zijn er verschillende mogelijkheden:

  1. Stuur de link en de pagina als pdf-bestand naar Art.1 (niet te verwarren met de politieke partij). De link alleen is niet genoeg, omdat vacatures snel worden weggehaald als ze zijn vervuld. Je kunt een melding doen via dit contactformulier of het rechtstreeks mailen naar info@art1mn.nl. Geef gelijk aan of je wilt dat Art.1 in jouw naam de organisatie aanschrijft of anoniem en of je op de hoogte wilt blijven van het verloop en de uitkomst.
  2. Benader het bedrijf zelf en geef aan dat je de vacature als discriminerend ervaart. Houd het netjes en stuur eventueel deze handige tips mee.
  3. Zet je vondsten net als ik op de kaart ‘Discriminatie op de arbeidsmarkt’. Je doet dit door eenmalig je mailadres en naam te mailen naar jasmijndewitte@gmail.com. Ik mail je terug als je toegang hebt tot de kaart. Zoek vervolgens de werkgever op in de zoekbalk, kies ‘+ Toevoegen aan kaart’ en klik op het potloodje om in de beschrijving te zetten wat er discriminerend is, om wat voor functie het gaat en waar en wanneer je de vacature hebt gevonden. Klik bijvoorbeeld ‘Van der Valk Hotel Leusden’ aan voor het format. Bewaar ook de vacatures als pdf-bestand als ‘bewijs’ (of stuur ze naar mij). Vanuit diverse media zoals Facebook wordt naar de kaart gelinkt.
  4. Je kunt de vacatures ook zelf op (sociale) media plaatsen, maar let wel op Copyright wet- en regelgeving.

Maar loop ik hiermee geen risico?
Op een boze werkgever bijvoorbeeld waar je nu helemaal geen kans meer maakt op een baan? Ik heb ze nog niet aan de deur gehad, maar je kunt overwegen om (net als ik) een apart mailadres aan te maken en onder pseudoniem de werkgevers toe te voegen aan de kaart en aan te spreken. Je kunt ook alleen werkgevers uitkiezen die in een regio verder weg wonen. Of er schijt aan hebben.

Wanneer is het discriminatie?
De werkgever mag niet vragen naar godsdienst, ras, nationaliteit, leeftijd, geslacht, seksuele geaardheid, politieke overtuiging, burgerlijke staat, detentie(verleden), handicap of chronische ziekte als dit niet relevant is voor de functie. Ook mag er niet om een foto of video worden gevraagd als niet duidelijk wordt gemaakt dat sollicitanten ook zonder mogen reageren.

In het Advies CBG Leeftijdsonderscheid in advertenties vind je vele voorbeelden van wat wel en niet mag. Zo mogen werkgevers niet rechtstreeks vragen om iemand van 16-17 jaar maar ook niet indirect zomaar met termen strooien zoals 'schoolverlater', 'studenten' of de vacature zo verwoorden dat deze alleen maar lijkt te zijn bedoeld voor jonge mensen.

Voor meer informatie over discriminatie op taal, uiterlijk, ras en dergelijke, zie de online Werving & Selectie Gids. Verder is er uiteraard relevante wet-en regelgeving en zijn er richtlijnen waar werkgevers aan gehouden mogen worden.


Let op de uitzonderingen!
Werkgevers mogen positief discrimineren op leeftijd als het gaat om de (doel)groepen:

  • jongeren van 18 tot 27 jaar
    In de vacature staat dan: ‘Dit is een vacature voor jongeren van 18 tot 28 jaar in het kader van de Aanpak Jeugdwerkloosheid’
  • 50-plussers
    In de vacature staat dan: ‘Deze vacature past in het beleid van het ministerie van SZW dat mede is gericht op de bestrijding van werkloosheid onder de doelgroep 50-plus’.

Een onderscheid maken mag ook als het nodig is voor de functie (omdat deze fysiek bijvoorbeeld te zwaar is boven een bepaalde leeftijd), voor een evenwichtige leeftijdsopbouw of als er zwaarwegende belangen zijn voor het bedrijf. Mijn ervaring: hier is vrijwel nooit sprake van. Maar houd hier wel rekening mee.

Maar helpt dit allemaal wel? Heeft het zin?
Terechte vraag. Daar weet ik ook het antwoord niet op, maar mijn idee is: alle beetjes helpen. Het grootste probleem is de discriminatie achter gesloten deuren. Je zult vooral openlijke discriminatie aantreffen bij de kleinere bedrijfjes, die ‘niet beter weten’. De grote bedrijven hebben een HRM-afdeling die het allemaal mooi heeft ingedekt.

Wat ik in ieder geval kan doen en jij ook is het melden van discriminatie in vacatures. Als je het op een goede manier brengt en met vasthoudendheid, heb je meer kans dat werkgevers echt willen veranderen. En voor geval ze dat niet willen, let niets je om dat de rest van de wereld te laten weten.

En ken je ten slotte een organisatie die het aantoonbaar goed doet?
Laat het me weten via jasmijndewitte@gmail.com of bijvoorbeeld via Facebook. Ik zet zo'n werkgever graag in het zonnetje.

Jasmijn de Witte

Jasmijn schrijft onder pseudoniem op 'Het Precariaat' over haar persoonlijke ervaringen met en haar visie op het thema bestaans(on)zekerheid. Ze organiseert laagdrempelige en soms ludieke acties om bestaanszekerheid te heroveren.

Wilt u bijblijven, meedenken over oplossingen of actievoeren? Word dan lid van de Facebookgroep of reageer op de blog Het Precariaat.