Automatisering en robotisering

Stel je voor: de automatisering en robotisering vervangen meer en meer arbeidstaken die voorheen door mensen verricht worden. Waar het voorheen 'laagwaardige' werkzaamheden betrof, nemen machines en computers steeds meer 'hoogwaardiger werk voor hun rekening. De mens die die taken uitvoerde wordt dan 'technisch werkloos'.

Globalisering

Door globalisering en internationalisering gedurende de laatste decennia verdween veel 'laagwaardig' werk naar lagelonenlanden. Economen buitelden over elkaar heen om te roepen dat dit uitgelezen kansen bood: het was beter voor de wereldeconomie en eerlijker naar lagelonenlanden. En dan toch nog even in onze eigen VOC mentaliteit: het verlies van laagwaardige arbeid door het westen aan lagelonenlanden zou de lagelonenlanden betere kansen bieden, maar zou in het westen naar hoogwaardiger (menswaardiger) werk leiden. Met name het westen zou er op vooruit gaan, want, zo dachten sommigen toen, het westen zou een 'kenniseconomie' worden! Dat de kwetsbaarheid van de Europese en Nederlandse economie voor factoren van buitenaf ook zou stijgen was minder voorzien. Het risicomanagement werd even vergeten en de internationale economische crisis uitbrak leidde ook in Europa en zelfs in Nederland tot hoge economische werkeloosheid.

Competentieboom

Kennis en technologische ontwikkeling zijn nauwelijks aan grenzen gebonden Het lijkt het er echter steeds meer op dat de computer en robots ook boven aan de competentieboom beginnen te knagen. De vraag is hoever de menselijke arbeid kan blijven evolueren naar hoogwaardiger werk. Kan iedereen daar in mee? Is er dan nog genoeg werk voor iedereen? Is het wel nodig dat we blijven werken of wordt werk overbodig? Het ziet er steeds serieuzer naar uit dat 'technische werkloosheid' de overhand gaat nemen op de werkende mens. Overdreven? Er zijn al robots die les geven aan kinderen, en computers die diagnoses stellen bij ziekte...! Er zijn Barbiepoppen met ingebouwde Wifi welke verbinding maken met een kunstmatig intelligente server 'ergens'. Google heeft ook zulke activiteiten opgestart en patenten genomen op modellen van teddyberen om hetzelfde te realiseren. Wie de jeugd heeft, heeft immers de toekomst! Door de ontwikkeling van die Barbiepop en teddybeer wordt dus ook het opvoeden geautomatiseerd! Ook onderzoek wijst uit dat de technologische werkeloosheid oprukt.

Wat is het veschil van technische werkeloosheid met economische werkeloosheid?

Na de economische werkloosheid van de laatste jaren lijkt dit het nieuwe gevaar voor de arbeidsmarkt. Anders dan in de economie met haar hoogconjunctuur en laagconjunctuur, kun je in dit geval heel zeker zeggen dat het niet via een slinger beweging verloopt. Er komt geen periode van minder technologie of van de-automatisering! Integendeel deze trend zal zich doorzetten en technologische ontwikkelingen zullen het tempo zal alleen maar kwadrateren. Kijk maar terug in de geschiedenis. Sinds de uitvinding van het wiel vindt technologische ontwikkeling steeds sneller plaats. Waarom? Omdat het kan! Daarom vormt technische werkeloosheid misschien wel een groter gevaar dan economische werkeloosheid.

Een nieuwe wereld?

Wat betekend dit alles met betrekking tot het hebben van werk op de langere termijn? Komt er een basisinkomen voor iedereen? Worden we er gelukkiger of beter van? Wordt het oude 'Utopia' adagio van de Provo's toch nog werkelijkheid en komen we in het tijdperk van de 'homo ludens', de spelende mens? Wordt het hebben van werk binnenkort een privilege voor de bevoorrechte elite en daardoor een machtsmiddel dat gemonopliseerd kan worden? Of sterker, wordt het werkgevers in de toekomst misschien verboden om nog mensen in te zetten als werknemers...? Praten we over 50 jaar mogelijk over 'the abolishment of labour' zoals we nu ook over 'the abolishment of slavery' spreken? Wordt het niet tijd dat de politiek eens met een lange termijn visie komt ten aanzien van maatschappij en arbeid? Wat denkt u??

Verantwoording en keuzes

Een ding is zeker: willen we niet achter de feiten aanlopen dan dient de politiek haar verantwoording te nemen en zich over dit vraagstuk te buigen. Dit onderwerp moet op de politieke agenda omdat het alle burgers aangaat. De politiek dient een langetermijnvisie te ontwikkelen. De feiten spreken voor zich, dus er kunnen keuzes gemaakt worden!

Reageer op deze blog

Dit is een blog van Jaap Cleutjens, Business Coach I-innovate.biz.

Als Business Coach heb ik altijd een oog gericht op de actuele werkelijkheid en een oog gericht op de verdere toekomst.

Niemand kan de toekomst voorspellen, maar intuïtie, interpretatie van feiten in het heden, en inschatting van de impact van technologie dragen bij aan het tot stand komen van visie.

Interessant in dit verband is het boek 'Race Against the Machine', 2011, Authors: Erik Brynjolfsson, Director of the MIT Center of Digital Business and Andrew McAfee, Principal Research Analist of the MIT Center of Digital Business) , eISBN: 978-0-9847251-0-6

Artikel: 'Technology isn't working', The Economist.

Artikel: "Why the digital revolution is realy just getting started', Forbes.