door Jo Janssen

.

Hoewel het aantal werkzoekenden afneemt, verzuchtte CNV-voorzitter Maurice Limmen desondanks 20 juni in het LD: “Als we zo doorgaan dan is de werkloosheid pas na 2020 weer op het niveau van voor de crisis”. Een bezorgd Limburgs Eerste Kamerlid Tof Thissen meldde al op 19 april 2014 in diezelfde krant: “Voldoende geld is voorwaarde voor voldoende begeleiding van mensen om weer actief te worden op de arbeidsmarkt en die begeleiding is weer voorwaarde voor de werkgevers om hen werk te bieden.” Redenatie is dat vooral werkgevers die banen moeten faciliteren. Lastig zat: de UWV-Nieuwsflits van 20 juni meldde iets minder dan 15.000 Limburgse werkzoekenden (als alle openstaande vacatures vervuld worden). Alleen al in Limburg zou er dus een pot geld moeten worden gevonden om 15.000 banen door werkgevers te laten creëren. Is daar budget voor? Een uitkering kost Nederland zo’n 15.000 euro per jaar. Het potje geld dat aan deze Limburgers wordt besteed, is dus (15.000 maal 15.000 euro is) 225 miljoen euro. Helaas: dit geld staat niet ter beschikking van werkgevers maar van de genoemde werkzoekenden en is vooral nodig om te overleven. Kip en ei? Misschien niet…

Napoleon Bonaparte (1769-1821) had ook ooit zo’n akkefietje. De Republiek beschikte over een gigantisch ongetraind volksleger. Napoleon hakte het leger in kleinere stukjes die, geleid door kundige generaals, zelfstandig opereerden. Omdat voorraadwagens de boel vertraagden, gaf Napoleon zijn mannen geen voorraad troepen maar een rugzakje mee. Ze moesten onderweg zelf hun rantsoen ritselen. Ze waren daardoor veel mobieler (en succesvoller) dan de logge, grote legers van bijvoorbeeld Pruisen.

Wat kan het leger Limburgse werkzoekenden hiervan leren?

In de eerste plaats dat zij zelf het verschil kunnen maken door andere wegen te verkennen.

De Provincie Limburg, die zich het lot van werkzoekenden aantrekt, steunt dit. In de “Nadere subsidieregels ter bevordering van de economie en concur­rentiekracht 2013 e.v.” (gericht op werkzoekend 45+) steunt de provincie in artikel 4 en 12 “zogenoemde pilotprojecten met experimenteel karakter”. VierWerk, een van die ondersteunde pilots, stelt dat de werkzoekende met name zelf zijn lot kan bepalen. Financiering geschiedt door no cure - no pay op basis van uitkeringshoogte.

Overigens: niet enkel Napoleon legde de verantwoordelijkheid mede bij zijn manschappen. Er is een over­eenkomst met de huidige budgettering voor ontwikkelings­samenwerking: succesvolle trajecten gaan uit van empoweren van de deelnemer. Geef mensen middelen en omstandigheden om zichzelf te helpen. Nieuwe denkbeelden rondom zorg en onderwijs bevestigen eveneens het belang van het centraal stel­len van de zogenoemde “kennisdrager”. Recente projectmanagement­methoden werken ook zo: stel mens en doel centraal (in dit geval betaald werk) en benut alle kansen (en vooral toevalligheden) die voor­bij komen. Binnenkort start tranche 2 van het hiervoor genoemde Limburgs provinciaal traject. Een volgende kans om (onder meer) met 225 miljoen aan uitkeringsgelden mensen zelf oplossingen te laten bedenken. Verder komt 114 miljoen euro beschikbaar om mensen die het moeilijk hebben op de arbeidsmarkt aan een baan te helpen. Het gaat om geld uit het Europees Sociaal Fonds (ESF). Staats­secretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft de arbeidsmarkt­regio's onlangs opgeroepen een beroep te doen op dit geld. En de politiek heeft wellicht nog meer EU-budget ter beschikking. De Europese Investeringsbank kan fondsen gaan inzetten om nieuwe banen van de grond te krijgen, schreven politici Paul Tang en Agnes Jongerius enkele weken geleden in een opiniestuk in het dagblad Trouw.

Bottomline is: het geld lijkt er al te zijn of komt er binnenkort aan, gezocht worden nu vooral creatieve benaderingen. Ook werkzoekenden zelf kunnen dit oppakken. Dus niet wachten op werkgevers tot dat er “een baan voorbijkomt”. Een masterplan? Handig, maar misschien niet nodig. Napoleon had volgens zijn staf hooguit een vaag plan in zijn hoofd. Op de wei vertrouwde hij volledig op zijn improvisatievermogen. Met zijn flexibele troepen kon hij immers afwachten hoe het zich ontwikkelde en dan pas samen met zijn mannen bepalen hoe de hazen het beste konden lopen. Onlangs zijn we samen met de gemeente Kerkrade gestart met zo’n benadering, die lijkt te werken. We nodigen dan ook werkzoekenden, maar ook partijen als UWV en gemeenten, graag uit om eens met ons te praten over het rugzakje van Napoleon.

Ing. Jo Janssen

Initiatiefnemer en secretaris VierWerk

coöperatie voor en door werkzoekenden