door Hedzer Kooistra
Dit artikel is aangepast op 8 maart 2017, omdat er een rekenfout in stond.

Wanneer besluit je voor het minimumloon te gaan werken?

Over een dilemma dat geen dilemma is, maar een onmogelijke verwachting

De politiek weet het al. Je moet zo snel mogelijk elke baan aannemen. Officieel is vanaf de zesde maand WW, elke baan passend. De stoere binken onder de politici formuleren het graag in verkiezingstijd nog wat scherper. En zelfs de mensen in je omgeving beginnen toch al snel voorzichtig aan te geven dat je niet kieskeurig mag zijn. ‘Niet werken is nu eenmaal niet goed voor je en je moet toch wat terug doen voor de maatschappij’. Ik ga nu even niet in op wat er gebeurt als je met een dijk aan ervaring en een MBO of HBO opleiding beneden je niveau solliciteert. Ik wil nu ingaan op de financiële afwegingen waar mensen met een uitkering tegenaan lopen, als ze een baan onder hun niveau accepteren.

Ik ga uit van een normaal gezin en laat het gedoe met toeslagen even buiten beschouwing. Let op! Als je als kostwinner 2500 euro netto per maand verdiende, val je in de WW terug tot maximaal 1.700 euro. Dat is 800 euro minder. 800 euro per maand is een enorme klap voor ieder huishoudpotje. Dat houdt geen enkel gezin maanden vol, zonder dat er roofbouw gepleegd wordt op de normale dingen. Na dat jaar WW krijgt een gezin 1.400 euro per maand in de Bijstand. Als je 38 uur per week werkt voor het minimumloon, krijg je 993 euro netto salaris. Dit zijn de bedragen die je tegen elkaar af moet zetten. Als de politici die bedragen tegen elkaar afzetten, zien ze meteen waarom mensen vasthouden aan hun uitkering.

In de WW is het al snel duidelijk dat het aannemen van een baan voor minimumloon, niet een baan is die je voor langere tijd wil doen. In dit voorbeeld kreeg je aan WW al bijna 800 euro minder. Als je voor minimumloon gaat werken, verlies je ruim 1.500 euro. Terwijl er helemaal geen garantie is dat het aanpakken van het werk, je ook enig perspectief biedt. Vanuit die 1.400 euro Bijstand levert 38 uur minimumloon ruim 400 euro per maand minder op. Dat is het bedrag waar anderen van vinden dat jij dan maar moet accepteren. En nogmaals, de vraag blijft of je ook werkelijk meer kans krijgt op een baan op je oude salarisniveau.

Maar, wanneer neem je dat besluit dan? Wanneer komt dat moment dat je denkt: “Ok! Ik laat mijn financiële dobber los, ik accepteer het vervallen van mijn recht en ik accepteer een veel lager inkomen, in de hoop dat ik vanuit dat baantje met een minimumloon weer iets beters vind”. Doe je dat na die drie maanden van de VVD? De VVD wil je pijn straks verzachten door de WW in de eerste drie maanden te verhogen. Heb je dan na die drie maanden ineens een prikkel te pakken waardoor je dat minimumloon wel accepteert? Of heb je dat na die zes maanden wanneer al het werk als passend wordt beschouwd? Of heb je dat op het moment dat je WW ophoudt en je Bijstand mag gaan aanvragen? Of neem je dat besluit als je al een paar maanden in de Bijstand zit? Of stel jezelf deze vraag elke maand vanaf het verlies van je baan?

Dit dilemma zou niet mogen bestaan. Je bent werkzoekend, je wil graag werken en wil donders graag weer terug naar je eigen positie. En waarom niet? Het is jouw ambitie en daar mag niemand aan komen. Volgens mij is het aangaan van tijdelijke klussen de beste remedie. Je houdt je waarde voor de arbeidsmarkt en klussen tegen een minimumloon kunnen dan zelfs helpen om te laten zien hoe gemotiveerd je bent. Als je allerlei tijdelijke klussen kunt aannemen, zonder zorgen over rechten en regeltjes, is het minder logisch dat je hierover twijfelt. Dan is er misschien geen dilemma.

En wat kan de politiek doen aan dit dilemma? De politiek denkt in prikkels, alsof jij niet al genoeg financiële prikkels krijgt. VNL wil de bijstanduitkering met 10% verlagen. Ja! Je zou de uitkeringen kunnen verlagen om mensen te prikkelen eerder die stap te wagen. De SP wil het met 10% verhogen. Ook dat is geen prikkel volgens mij. Hun plan om het minimumloon met 10% te verhogen valt als prikkel dan in het niet. Net zo min als die verhoging van de WW in de eerste drie maanden, in het verkiezingsprogramma van de VVD. Welke partij pakt nu dat zwaard van Damocles aan? Welke partij maakt nu dat een werkzoekende alle tijdelijke klussen aan kan pakken, zonder de vrees zichzelf in de voet te schieten? En zonder de vrees het leven van het gezin nog verder uit te hollen? Welke partij pakt nu de prikkels die je tegenhouden om aan het werk te gaan, aan?


Hedzer Kooistra van Wekr

De regels worden in den Haag gemaakt. Regels die over ons als burgers gaan. Het blijft raar dat de ervaringsdeskundigen niet kunnen meepraten over die regels. Ik blijf worstelen met dit vraagstuk. 'Hoe kunnen we nu zorgen dat de politiek regels maakt die de burger helpen? Hoe kunnen we zorgen dat die overheid niet meer werkt vanuit het wantrouwen dat tussen oren van de politici zit? En hoe kunnen we zorgen dat jouw drang om weer aan het werk te komen, het enige uitgangspunt wordt?'

Hedzer op LinkedIn


Werkzoekend?