door Erwin Brandt

Er zijn politieke partijen die minimaal één jaar lidmaatschap verlangen.

Mensen willen alleen goed bediend worden als ze daar om vragen, maar verder absoluut geen last hebben van de gemeenteraad. Dit is In een notendop hoe er in het algemeen wordt gedacht over de raad. Wie überhaupt nog belangstelling heeft voor het raadslidschap moet eerdaags wel in actie komen.

Het raadslidmaatschap is dan ook al lang niet meer het erebaantje dat het ooit was. Het wordt momenteel meer gezien als een vorm van vrijwilligerswerk die zo veel tijd kost dat lang niet iedereen het zich meer kan permitteren. Een gemiddeld raadslid besteedt, vaak voor een luttel bedrag, bijna 16 uur per week aan de gemeenteraad. En je zult tegenwoordig maar raadslid zijn. Die krijgen het alsmaar drukker omdat de landelijke overheid meer taken bij de gemeenten neerlegt. De dossiers worden daardoor dikker en ingewikkelder en beslissingen worden veelal in groter regionaal verband genomen waardoor de rol van de eigen raad steeds meer verandert in punt/komma werk. Veldwerk voor het o zo belangrijke contact met de achterban komt onder druk te staan, terwijl die op hun beurt juist steeds luider om actie roepen.

De partijen moeten, vanwege het geringe aantal leden, werven in een vijver met veel te weinig vissen. De spoeling wordt flinterdun en dat brengt natuurlijk behoorlijk wat risico's met zich mee zoals de selectie en daarmee de kwaliteit van raadsleden. Het is daarom belangrijk om na te gaan denken over de toekomst van de lokale democratie. Burgers hebben steeds minder belangstelling voor partijpolitiek en gaan steeds minder naar de stembus. En als ze gaan, stemmen ze in toenemende mate op een lokale partij. Burgers willen in toenemende mate hun eigen zaken en die van hun leefomgeving regelen. Ze organiseren zich op een andere wijze dan via representatie in de gemeenteraad.

Een raadslid is een volksvertegenwoordiger, maar ook slachtoffer van bijvoorbeeld online geweld of gescheld vooral als blijkt dat hij of zij de problemen van burgers niet even en zelfs helemaal niet kan oplossen. Door het complexer worden van de wet- en regelgeving, regionalisering van gemeentelijke taken, bezuinigingen op ondersteuning en een professioneler college en ambtelijke organisatie is het vechten tegen de bierkaai. Dat leidt tot hogere opleidingseisen, maar ook tot minder bereidheid om deze nevenfunctie als tussendoortje aan te gaan. De tijdsinvestering is namelijk aanzienlijk en voor veel doelgroepen moeilijk te combineren met baan, gezin en het onderhouden van een sociaal netwerk.

Hoe trek je op tijd voldoende geschikte en representatieve burgers aan om de zware maar cruciale en bindende taak van het raadslidmaatschap op je te nemen. De gemeente Lisse organiseerde als steuntje in de rug voor de politieke partijen onlangs twee informatieavonden over het raadslidmaatschap. Tijdens de tweede informatiebijeenkomst, waar totaal toch nog vijfentwintig potentiele liefhebbers op afkwamen vertelde de griffier dat er politieke partijen zijn die minimaal een jaar lidmaatschap verlangen. “Om nieuwe kandidaten te vinden wilden wij daarom niet te lang wachten met deze bijeenkomsten”.

Een nobel initiatief, maar wordt het omwille van de democratie niet langzamerhand tijd om de bezem door het instituut ‘gemeenteraad’ te halen. Het volk wil zichzelf vertegenwoordigen, in plaats van vertegenwoordigd te worden. Raadsleden moeten wellicht meer gaan kijken naar het proces dan naar de inhoud. Praten met de burgers in plaats van over. De raad heeft zeker toekomst, maar verkeerd op een hellend vlak. Wie een beter systeem weet mag het zeggen, het liefst voordat de lokale democratie nog verder wordt uitgehold.

Foto: Inwoners doppen hun eigen boontjes. Zoals kinderbingo voor mensen met een smalle beurs.

Erwin Brandt:

  • Tekstschrijver: webteksten, advertorials, verslaggever, journalist en fotograaf.
  • Administratie: Salarisadviseur, Salarisadministrateur en Administratief medewerker.
  • Sociaal Makelaar en Coördinator Vrijwilligerswerk: diverse vrijwilligersorganisaties.

Erwin Brandt op Linkedin