Liever een doelmatige uitkering dan een Basisinkomen

door Hedzer Kooistra

Praktische bezwaren

Mag ik eerst even beginnen met een praktisch bezwaar tegen het Basisinkomen? Het B-woord zorgt bij veel politici voor allergische reacties. Een Basisinkomen is eigenlijk niet bespreekbaar. Maar, daarnaast zal het invoeren van een Basisinkomen zo veel tijd vragen, dat de mensen die nu moeten overleven er niets aan hebben.

Dingen die werken, moet je nu niet willen veranderen

Mijn grootste bezwaar draait om dezelfde weerstand die ik bij een betuttelende overheid voel. Het basisinkomen wil iets regelen voor alle mensen en heeft dus in het denken iets wat er bij de uitkeringen ook misgaat. Je wil iets regelen voor mensen die er niet om vragen. De mensen die gewoon werken en hun eigen inkomen vergaren, daar hoef je niets voor te doen. Het werkt, dus moet je er liever niet aankomen. Vraag de overheid om in te grijpen in iets dat redelijk werkt en je krijgt gegarandeerd ellende.

Wantrouwen en Basisinkomen werken elkaar tegen

De huidige uitkeringsregels zijn tenslotte bedacht door diezelfde betuttelende overheid. Een betuttelende overheid die bang is voor een basisinkomen. En wel hierom. De overheid is bang dat het basisinkomen als hangmat gebruikt zal worden en dat mensen niets meer zullen ondernemen om aan het werk te komen. Die wantrouwige overheid bouwt systemen die uitgaan van wantrouwen en dat strookt niet met de insteek van het Basisinkomen.

De zinloosheid van de sollicitatieplicht

Het is diezelfde overheid die denkt in termen van ‘verplicht solliciteren’. Verplicht solliciteren is iets dat je bedenkt als je bang bent dat mensen niet willen solliciteren. Misschien mag ik nog even de term werkzoekende toelichten. Iemand die werk zoekt, solliciteert. Sterker nog, die solliciteert zich te pletter. Een werkzoekende wil geen uitkering en heeft geen sollicitatieplicht nodig als prikkel om uit die uitkering te komen. Al was het maar omdat die uitkering niet genoeg is om van te leven. Maar, mensen werken niet alleen voor geld. Mensen werken om hun ambitie waar te maken. Die mensen hoef je dus niet te prikkelen met een sollicitatieplicht. Je hoeft ze alleen de rust en de ruimte te geven om uit die uitkering te komen.

De niet-willers zijn slechts goed als stok om de hond te slaan

We moeten ons richten op de mensen die willen werken en hun eigen inkomen willen vergaren, maar er nu even niet tussenkomen. Voor de mensen die dat niet kunnen, hebben we het redelijk geregeld. Voor de mensen die niet willen, weet ik eigenlijk niet zo goed iets te bedenken. Daar stel ik me in feite hard op door te zeggen dat ik in die mensen liever niet teveel tijd en energie zou willen steken. Anders dan de politiek die deze groep gebruikt als stok om de hond mee te slaan. Voor de mensen die niet kunnen werken hebben we een vangnet en daar moeten al helemaal niet aan willen komen.

Help de wel-willers!

Ik wil me richten op de wel-willers. Wat als je voor die groep een uitkering hebt (en die hebben we) waarmee ze net kunnen overleven? En wat als je nu eindelijk eens die regeltjes van die uitkering zo opstelt dat ze vooral helpen bij het aanpakken van al het werk dat zich voordoet. Want, hoe je het ook wendt of keert. Er wordt te weinig gedaan om mensen echt te helpen. En er wordt te weinig gedaan om de arbeidsmarkt vlot te trekken. De mensen die willen werken, worden op dit moment juist tegengewerkt door de regeltjes. En de arbeidsmarkt wordt ziek gehouden. Zie mijn vorige blog

Alleen echt vrijwilligerswerk

Ik laat het vrijwilligerswerk met opzet buiten beschouwing. Het vrijwilligerswerk zorgt in de discussie over het basisinkomen voor hinderlijke ruis. Ik laat het nu ook even buiten de discussie omdat de overheid en semi-overheid op dit punt aantoonbaar niet zuiver op de graat zijn. Partijen die vrijwilligers willen inzetten voor werk dat voorheen betaald werk was, mogen gewoon niet meer meepraten.

Richt de uitkeringen op de ambitie van de mens

Kortom, het uitgangspunt moet altijd de mens zijn. De mens en zijn ambitie om meer van het leven te maken. Het uitwerken van een Basisinkomen voor iedereen, gaat te lang duren en regelt iets voor een meerderheid die het niet nodig heeft. We moeten op korte termijn ons uitkeringsstelsel herzien en richten op één doel: Mensen helpen om hun ambitie waar te maken. Geef ruimte, geef vertrouwen, geef vrijheid. Dat zijn de dingen in het concept van het Basisinkomen die er toe doen.


Werkzoekend?

Maak een Wekr profiel aan

Hedzer Kooistra van Wekr blijft zoeken naar oplossingen voor de voortdurende crisis op de arbeidsmarkt.

De overheid denkt in termen van 'activeren' en 'participeren' als ze naar de burger kijkt. De grote vraag is of mensen geactiveerd moeten worden, of ze uit zichzelf al gemotiveerd zijn om wat van hun leven te maken. De oplossingen van de overheid sluiten niet aan bij de werkelijkheid van de burger. Andersom heeft die burger ook zo zijn ideeën over hoe dat probleem dat overheid heet, aangepakt moet worden. Ook die ideeën sluiten zelden aan bij de werkelijkheid van de overheid. Er zijn geen kanalen om die twee partijen met elkaar te laten communiceren. Ze spreken niet dezelfde taal en ze treffen elkaar feitelijk nooit.

Hedzer op LinkedIn