Het is framing met als doel arbeid goedkoper te maken

De pitch van Mariëtte Patijn van FNV op het ABU/BNR Arbeidsmarkt Debat van 7 november

Kent u deze?

  • De werkgeverswig is te groot.
  • De kosten van arbeid aan de onderkant zijn te hoog.
  • De risico’s van het werkgeverschap zijn te groot.
  • De cao’s zijn te duur.
  • Als een werknemer ziek wordt, kom je nooit van hem af.

Het is framing met als doel arbeid goedkoper te maken.

Maandelijks komen er hippe brainstormgroepen bij elkaar om vanuit privéstandpunten van de deelnemers met een regenboog aan wilde voorstellen te komen over de arbeidsmarkt. Deze hippe, vaak jonge mensen, aangevuld met wijze mannen en vrouwen die vaak al decennia bij dezelfde werkgever werken, verafschuwen de 65% van de mensen die nog een vast contract heeft. Komen vaak niet verder dan een leven lang leren en individuele verantwoordelijkheid. En een ministelsel waarbij iedereen het zelfde krijgt. Waarbij de overheid alles financiert, maar niemand meer belasting afdraagt, zodat de hoogte van de uitkering in een dergelijk ministelsel nog niet 50% van het bestaansminimum benadert.

Wat gebeurt er vervolgens met de mensen die dat werk doen? Waar mensen de gevolgen van dit denken al iedere dag ervaren? Zij hebben steeds vaker onzeker werk, onvoldoende sociale zekerheid en pensioen, verliezen dagelijks arbeidsvoorwaarden, kunnen en mogen niet de kwaliteit leveren die bij hun vakmanschap hoort en die ze willen leveren.

Wat denkt u dat dat doet met onze samenleving. De onvrede groeit. Uit SCP onderzoek blijkt dat 30% van de Nederlandse bevolking zich niet gehoord voelt en geen vertrouwen heeft dat het beter wordt. Wat denkt u dat er gebeurt als mensen die een vak uitoefenen zoals een thuiszorgmedewerker, een schoonmaakster een medewerker in de distributiecentrum steeds weer weggezet worden als de on-betaal-bare, veel te dure onderkant van onze samenleving. Terwijl zij dagelijks ervaren dat ze onvoldoende uren mogen maken om een volwaardig inkomen te verdienen en zij 50 uur beschikbaar moeten zijn om 20 uur betaald te krijgen. Wat doet het met mensen in het algemeen als ze vooral als last gezien worden en niet als menselijk kapitaal. En dat met een werkdruk die iedere dag hoger wordt.

En intussen verdwijnt het werkgeverschap steeds verder in een ongereguleerde markt. Over een paar jaar bestaat er geen fatsoenlijk taxibedrijf meer, maar wordt iedereen verloond via Über. Er zal geen fatsoenlijke uitzendondernemer serieus werkgeverschap in kunnen vullen. Arbeiders zullen slechts een commodity zijn, de werkgever is niet meer dan een digitaal platform en de arbeidsinkomensquote zal in een hoog tempo naar de 50% zakken.

Als we niets doen……

Natuurlijk organiseren wij het verzet. We mogen dan leden verliezen, onze ruim 1 miljoen leden winnen iedere dag aan kracht en zelfvertrouwen. Wij zien echter ook dat we een gevecht voeren tegen werkgevers die het zelf ook anders willen. Maar niet meer weten hoe. Hoe kan je als MKB-er weer gewoon mensen aannemen? Hoe kan je een goed werkgever zijn? Hoe kan je als grote werkgever fatsoenlijk werk uitbesteden, of dat misschien wel met directe contracten blijven doen? Hoe kan een ondernemer dat doen, als andere dat niet doen? Als anderen, losgeweekt van de waarden van onze samenleving, steeds de weg naar het putje zoeken. Gewoon om dat het kan.

Het kan anders. Maar dat betekent dat we echt moeten durven denken aan nieuwe regels die de vrije markt tot meer moraal dwingt, tot hogere boetes op overtreding van regels en handhaving. Hoe zou het voor MKB bouwbedrijven zijn als er een goede vestigingswet was? Waarom reguleert de gemeente Amsterdam de horeca niet beter met vergunningen zodat een ondernemer ook de kans krijgt iets op te bouwen? En hoe kunnen in de basis fatsoenlijke werkgevers als KLM zich staande houden tegenover prijsvechters als Ryan Air, als deze stewardessen via Portugal verlonen voor € 900 per maand.

Kortom, wat hebben sectoren nodig om weer te kunnen ondernemen met een visie over de langere termijn? Hoe creëren we een gelijk speelveld op de wereldmarkt, op basis van gelijke arbeidsnormen, milieunormen en handelsnormen, zodat we niet eerst de bodem opzoeken?

Dus: Stop de aanval op de rechtspositie van werknemers. We zullen tot een degelijke analyse moeten komen van wat nodig is om daadwerkelijk te komen tot een gelijk speelveld. Gaten moeten gedicht worden. De overheid dient haar regulerende en toezichthoudende rol op te pakken.

Laten we kiezen voor de waarden zoals we die met elkaar voor onze samenleving al zo lang onderschrijven.

Mariëtte Patijn zit als arbeidsvoorwaardencoördinator in het dagelijks bestuur van de FNV.

Mariëtte Patijn op LinkedIn

De pitch van Raymond Puts van USG

De pitch van Frank Kalshoven van de Argumentenfabriek