door Hedzer Kooistra

Er bleef een onbehagelijk gevoel bij me hangen na het Nationaal Arbeidsmarkt Debat van ABU op 7 november 2016.

Het begon allemaal heel gezellig, maar de uitzendtak nam de vakbonden en de overheid al snel op de korrel. Want, “de wereld is veranderd en de politiek en de vakbonden blijven in hokjes denken”. De vakbond pikte dat uiteraard niet en Linda Voortman van Groen Links liet zich ontvallen dat ze “goed” ziek was van het gekat op de vakbond.

Om wie draait het eigenlijk?

Maar, wie heeft hier eigenlijk recht van spreken? 90% van de arbeidsovereenkomsten wordt gesloten tussen bonafide werkgevers/uitzenders en werknemers die gewoon graag willen werken. Deze twee partijen vormen de overgrote meerderheid op de markt en ze willen gewoon een eerlijke duurzame relatie aangaan. We hebben 8 jaar crisis op de arbeidsmarkt achter de rug en het tot elkaar komen van deze twee spelers op de markt, loopt even niet zo lekker. Dat is niet zo raar lijkt me. De werkgevers worden in deze nasleep geconfronteerd met concurrentie die wegen weet te vinden om de factor “p” van personeel via oneerlijke constructies in te huren. We snakken allemaal naar een arbeidsmarkt die weer snel normaliseert. De uitzenders hebben een belangrijke rol omdat we zehard nodig hebben in deze onrustige markt.

En wie doen er nog meer mee?

Buiten deze drie grote spelers op de markt, zien we vakbonden, politiek, sociale diensten en UWV die werkgevers, werkzoekenden en uitzenders bij voorbaat verdacht maken. Werkgevers moeten volgens de vakbonden en de overheid onder strenge controle geplaatst worden, omdat ze anders misbruik maken van de kwetsbare werknemers.

Overheid en vakbond tegen werkgevers en uitzenders

Werkgevers ergeren zich aan deze verdachtmakingen van vakbond en overheid. Die werkgever is voor overheid en vakbonden verdacht omdat hij niet direct een vaste aanstelling geeft. De vakbonden en de overheid nemen overigens ook de uitzendtak flink op de korrel. Iedere payroller is meer dan verdacht. Iets wat mij altijd verbaasd heeft, omdat ik als interim graag gebruikmaakte van een payrollers. FNV stelt dat werkgevers en uitzenders een kunstmatig frame creëren om arbeid goedkoper te maken. Tijdens het debat van 7 november zag je uiteraard dat een deel van de politieke partijen die opvatting deelt.

Werkgevers en uitzenders tegen vakbonden en overheid

De werkgevers en de uitzenders spreken zich hard uit over de opstelling van vakbonden, UWV, sociale diensten en politiek. Ze leven niet in deze tijd en stellen eisen die werkgevers op dit moment niet waar kunnen maken. De uitzenders vragen zich zelfs hardop af of vaste aanstellingen nog wel van deze tijd zijn.

UWV en sociale diensten tegen uitkeringstrekkers

Werkzoekenden moeten volgens UWV, sociale diensten en politiek streng gecontroleerd worden omdat ze anders frauderen met uitkeringen, of veel te lang in die uitkering blijven hangen. Een uitkering is tenslotte een vangnet, geen hangmat. Een opvatting die volgens het CBS in een orbit ver buiten de werkelijkheid zweeft overigens. Van de WW-ers wil 93% direct aan de slag. Toch zijn die mensen met een uitkering bij voorbaat verdacht volgens de overheid en de sociale diensten en UWV behandelen die uitkeringtrekkers dan ook vanaf de aanvraag als fraudeurs.

En werkgevers en werkzoekers tegen elkaar

Overigens kunnen de hoofdrolspelers op de markt er ook wat van. Werkzoekenden verwijten werkgevers dat ze discrimineren op leeftijd (te jong, te oud), beperking, afkomst of langdurige werkloosheid. Werkzoekenden vinden dat recruiters geen verstand van zaken hebben en geen moeite doen om een cv behoorlijk te lezen. Werkgevers vinden dat werkzoekenden onrealistische eisen stellen.

Maar we bedoelen het toch goed...

Uiteraard onderstrepen alle spelers hun eigen goede bedoelingen. We willen uiteindelijk allemaal misbruik voorkomen. Maar, die verdachtmakingen en die over-controle houden de goedwillenden in een verstikkende houtgreep. Als een bonafide werkgever en die werkwillige werkzoekende tegengewerkt worden door die dwangmatige controle, moeten we eigenlijk de ruziezoekers eens even met de koppen tegen elkaar slaan. Het kan toch niet zo zijn dat de partijen die een ruzie uitvechten in de marge, de goedwillenden uitschakelen met afzwaaiers? Het kan toch niet zo zijn dat de hele arbeidsmarkt stikt in de wurggreep van partijen die helemaal geen partij zijn aan de tafel waar die arbeidsovereenkomst gesloten wordt.

Maar, wat hebben we nodig?

Het enige wat we nodig hebben is dat een werkgever en een werkzoekende samen een kop koffie kunnen drinken en tot een overeenkomst komen. En als die overeenkomst nu even geen vaste aanstelling oplevert, zij dat maar even zo. Een werkzoekende heeft uiteraard veel meer aan een kralenketting van tijdelijke parttime klussen dan aan een duurzame uitkering.

Ga aub even weg!

Als die ruziezoekers, lees vakbonden... UWV, sociale diensten en politici... niet de creativiteit kunnen opbrengen om even hun hokjes te verlaten, wil ik ze vriendelijk verzoeken om ergens een woestijn te zoeken en het daar uit te gaan vechten. Je raakt te veel onschuldigen. Er is geen ruimte om verschillen op te blazen om je eigen bestaansrecht te onderstrepen. Neem even vakantie en bemoei je er even niet mee. En kijk dan of je ook werkelijk het verschil maakt. Echt! Laat de werkgevers, uitzenders en werkzoekenden het even zelf uitzoeken.

Na 8 jaar oorlog is het is tijd voor een staakt het vuren. De gewonden moeten verzorgd worden en er moet een reddingsplan komen voor de werkzoekenden, de echte slachtoffers van 8 jaar crisis en conflicten.

Een reddingsplan voor werkzoekenden


De pitch van Mariëtte Patijn van FNV

De pitch van Raymond Puts van USG

De pitch van Frank Kalshoven van de Argumentenfabriek

Het nationale arbeidsmarkt debat van ABU


Hedzer Kooistra van Wekr