door Hedzer Kooistra

Buma wil dienstplicht weer invoeren

Het idee kan verkeerd uitpakken

De verkiezingstijd is de tijd van proefballonnetjes. Het is ook de tijd waarin we naar hartenlust andermans ballonnetjes lek mogen prikken. D66 kwam met een onzalig idee over het verplichten van vaste aanstellingen. Ze legden het iets anders uit, maar uiteindelijk storen ze de markt er alleen maar mee. Ook het idee van Sybrand Buma kan verkeerd uitpakken. Het kan verworden tot een etiketje waar de mensen die afzwaaien niet meer vanaf komen. Zeker als je blijft hangen in een soort "sociale dienstplicht" of vrijwillgersstage.

Mijn dienstplicht

Na mijn HBO-opleiding moest ik in dienst. Mijn academische vervolgopleiding moest maar even wachten. Om toch iets aan mijn diensplicht te hebben, heb ik moeten zeuren om bij een logistieke dienst te komen en uitgezonden te worden naar Joegoslavië. Dat laatste ging uiteindelijk niet door, maar ik kreeg wel een moderne interne opleiding. In de parate tijd mocht ik als sergeant voornamelijk rondhangen op een kazerne in een of andere uithoek. Geloof me, rondhangende jongemannen gaan drinken, veel shoarma bestellen en elkaar pesten. Een dienstplicht in deze vorm levert geen gedisciplineerde jongeren op. Eerder het tegenovergestelde.

Denk om het imago

Toch zit er een kans in. In meerdere functies in Noord- en Midden Limburg, kwam ik werkgevers tegen die hun vaklieden bij de poort van de ambachtsschool in Maaseik (België) wegplukten. Ouders die hun zoon een toekomst willen geven, sturen hem naar Maaseik. De Nederlandse opleidingen kunnen nog zo goed beargumenteren dat zij betere leerlingen afleveren, Maaseik heeft gewoon dat imago. Waarom? Gewoon omdat ze leerlingen een vak leren en tegelijk de discipline houden.

Breid het idee van Buma uit

De kans achter het verhaal van Buma draait om bruikbare vakkennis en die discipline. Stel je zou, om een onterecht etiketje te voorkomen, jongeren niet verplichten, maar ze uitdagen. En je zou ze ook werkelijk iets bieden. Een goede opleiding die aansluit op de toekomstige behoefte van de markt, een stevige training, ervaring met het militaire vak en een paar jaar echt werk bij Defensie. Stel je kunt de jongeren ook een basis meegeven waarmee ze mee kunnen veren in een arbeidsmarkt die steeds dynamischer wordt. Stel dat je ze alle vaardigheden aanleert waarmee ze in deze roerige tijden overeind blijven in de maatschappij. Defensie hoeft het allemaal niet zelf te bedenken, want er worden al combinaties gemaakt met ROC’s. Defensie hoeft het ook niet allemaal zelf te betalen, want Onderwijs en Sociale Zaken winnen hier ook iets mee. Stel je zou het zo opzetten dat de bedrijven aan de poorten van de kazerne staan om daar hun vaklieden op te pikken? Dan heeft Buma een proefballon waar we echt iets mee kunnen. Anders dan met het plan van D66 voorkom je zo dat werkgevers nog voorzichtiger worden met het aannemen van personeel. Je biedt ze juist personeel dat ze graag willen behouden, omdat je waarde toevoegt aan hun cv. En stel dat je je niet beperkt tot de jongeren, maar gewoon iedereen die zich laat uitdagen, een kans geeft.